Γράφει ο Απόστολος Κων. Καρακώστας
Την Τετάρτη βράδυ, στις 29 του Απρίλη, παρουσιάστηκε στο ζεστό και φιλόξενο χώρο του βιβλιοπωλείου «Βιβλιοτρόπιο» στο κέντρο του Αγρινίου, το «αντί-δολοφονικό»-«αντί-γυναικοκτονικό» βιβλίο, με τίτλο «Εκατό και είκοσι φωνές», που συνέγραψαν 120 γνωστές σύγχρονες συγγραφείς και ποιήτριες.
Δεκάδες Αγρινιώτισσες και Αγρινιώτες, της πόλης και της διασποράς, «στριμώχτηκαν» στο γνωστό φιλόξενο περιβάλλον, ανάμεσα σε χιλιάδες βιβλία στα ράφια και τα τραπέζια, για να ακούσουν αυτά που γυναίκες καταξιωμένες στην λογοτεχνία έγραψαν και πέντε από αυτές διάβασαν, προλογίζοντας το βιβλίο, που όλοι
Καθώς 100+20 γυναίκες της σύγχρονης Ελληνικής ποίησης και πεζογραφίας «ένωσαν τις φωνές τους και χαρτογράφησαν θραύσματα του γυναικείου βιώματος ως προς τη διαγενεακή καταπίεση και τις πολλαπλές μορφές της έμφυλης βίας, ενδοοικογενειακής, σεξουαλικής, αποικιοκρατικής, γενοκτονικής και ρατσιστικής.
Με εφαλτήριο τις γυναικείες φιγούρες του Μύθου και της Ιστορίας, Εκατό και είκοσι φωνές, κραυγές διαμαρτυρίας, πραγματοποίησαν ένα πολυδιάστατο ταξίδι σε όλους τους σταθμούς της γυναικείας πορείας.
Απαλλαγμένες από τους πατριαρχικούς περιορισμούς, άντλησαν το υλικό τους από τη γυναικεία σωματικότητα και τα αποσιωπημένα της γεγονότα και μίλησαν ελεύθερα για τις συντριβές, τα τραύματα και τις αντιστάσεις μιας καθημερινότητας θεμελιωμένης στην καταπίεση και τον σεξισμό.
Τα ποιήματα και τα μικρά πεζά της συλλογής που δημιούργησαν, λειτουργούν ως μια προτεταμένη γροθιά, ένα ουρλιαχτό ενδυνάμωσης, σαν μια αγκαλιά αλληλεγγύης.
Αφυπνίζουν, συγκινούν, ξεσηκώνουν και απλώνουν το χέρι σαν κάλεσμα σε όλες τις θηλυκότητες που θα φωνάξουν μαζί τους. Οι ποιήτριες και πεζογράφοι του τόμου είναι μέλη του Δικτύου γυναικών συγγραφέων κατά της έμφυλης βίας και των γυναικοκτονιών «η φωνή της».
(Τα έσοδα από τα δικαιώματα του βιβλίου θα δοθούν στο Ελληνικό Δίκτυο Γυναικών Ευρώπης. Tα παραπάνω από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).
Η «οικοδέσποινα» του ιδιαίτερα φροντισμένου χώρου κυρία Ματίνα Δάμπλια, καλωσόρισε τους προσκεκλημένους στην εκδήλωση και σύστησε τις ομιλήτριες με τα παρακάτω λόγια:
«Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι σας καλωσορίζουμε στην σημερινή παρουσίαση του βιβλίου «100+20 φωνές» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.
Είναι ιδιαίτερη χαρά και τιμή να βρισκόμαστε όλοι μαζί εδώ, για να γιορτάσουμε ένα έργο που δεν αποτελεί απλώς μια συλλογή κειμένων, αλλά ένα πολυφωνικό ταξίδι.
Ένα ταξίδι γεμάτο σκέψεις, συναισθήματα, εμπειρίες και ματιές πάνω στον κόσμο, όπως αυτές εκφράζονται μέσα από εκατόν είκοσι ξεχωριστές φωνές.
Κάθε φωνή σε αυτό το βιβλίο κουβαλά τη δική της αλήθεια. Άλλοτε ψιθυρίζει και άλλοτε φωνάζει. Άλλοτε συγκινεί και άλλοτε προβληματίζει. Μα όλες μαζί συνθέτουν ένα μωσαϊκό που μας υπενθυμίζει τη δύναμη της έκφρασης.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι αγαπημένες καθηγήτριες και συγγραφείς κυρίες Κατερίνα Λιβιτσάνου-Ντάνου και Αναστασία Μήτσου. Αποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσει η φιλόλογος κυρία Ελένη Ζαμπάρα-Τζωρτζοπούλου.
Την εκδήλωση θα συντονίζει η Κοινωνική Ψυχολόγος και Ποιήτρια κυρία Μάκη Κωστούλα. Σας ευχαριστούμε που είσαστε απόψε εδώ μαζί μας. Και ο λόγος στις κυρίες».
Η συντονίστρια ενημέρωσε το κοινό για το πρόγραμμα της παρουσίασης του βιβλίου και διάβασε το βιογραφικό της εισηγήτριας κυρίας Λιβιτσάνου-Ντάνου. (Τα σύντομα βιογραφικά της συντονίστριας και εισηγήτριών ακολουθούν στο τέλος του κειμένου).
Στην εισήγησή της ηφιλόλογος Κατερίνα Λιβιτσάνου-Ντάνου για το συλλογικό έργο «100+20 φωνές», διάβασε το παρακάτω κείμενο,για την απήχηση που είχε ο πρώτος τόμος, το 2025, με τίτλο το όνομα της συλλογικότητας/δικτύου γυναικών «η φωνή της» και την παρουσίαση του 2ου τόμου με τίτλο «Eκατό και είκοσι φωνές» και τα δύο βιβλία από τις εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ.
«Κι ενώ στο πρώτο βιβλίο η ενικότητα του ουσιαστικού και η κτητική αντωνυμία «της» δήλωνε ότι η φωνή ανήκει σε θηλυκότητες και εκφράζει την ανάγκη συσπείρωσης, τώρα έγινε πολλαπλασιαστικά Εκατό και είκοσι φωνές, διαλαλώντας το άνοιγμα και τη συμμετοχικότητα των γυναικείων φωνών. Πρόκειται για 120 γυναίκες ποιήτριες και πεζογράφους, που είναι μέλη του Δικτύου γυναικών συγγραφέων κατά της έμφυλης βίας και των γυναικοκτονιών «η φωνή της» και που καταθέτουν τα ποιήματα ή τα μικρά πεζά τους (μικροδιηγήματα), γιατί πολλές γυναικείες φωνές ακούγονται προφανώς δυνατότερα. Γι’ αυτό και στο εξώφυλλο, έργο της Κλαίρης Σταμάτη, εκτός από τον τίτλο του βιβλίου το χέρι με σφιγμένη τη γροθιά γράφει «ποτέ καμία μόνη». Την επιμέλεια του 2ου τόμου έκαναν οι συγγραφείς : Γεωργία Βεληβασάκη, Τζούλια Γκανάτσου, Ελένη Γούλα, Δήμητρα Κουβάτα, Πέννυ Μηλιά, Αλεξάνδρα Μητσιάλη, Κατερίνα Ι. Παπαντωνίου.
Στις 255 σελίδες του βιβλίου, μετά τα περιεχόμενα διακρίνουμε: 1) Πρόλογο της Βαρβάρας Ρούσσου (μόνιμη διδάσκουσα στη Σχολή Καλών Τεχνών Αθήνας) 2) Εισαγωγή της Μαρίας Δούκα (ντοκιμαντερίστρια, σεναριογράφος, δημοσιογράφος) 3)ποιήματα και μικρά πεζά των 120 ποιητριών / συγγραφέων, όπου η καθεμιά καταθέτει τη δική της εμπειρία για τη γυναικεία καθημερινότητα, με το δικό της συγγραφικό / γλωσσικό χαρακτήρα, ύφος και τρόπο έκφρασης. Το μέρος αυτό μοιραστήκαμε με τη φίλη Αναστασία Μήτσου, γιατί εκείνη έχει στο βιβλίο ποίημα και εγώ μικρό πεζό. Ως προς το δικό μου μικροδιήγημα (υπήρχε περιορισμός 250-300 λέξεις) με τίτλο «η στέρνα», έχω να πω ότι πρόκειται όχι για την κολλητή μου, αλλά για μια τραυματική βιωματική εμπειρία της επαρχίας των παιδικών μου χρόνων, που φυσικά το όνομά της δεν ήταν Μαρία (σελίδα 115).
(Η εισηγήτρια διάβασε από το βιβλίο την συμβολή της σ’ αυτό, το «μικροδιήγημά» της «Η στέρνα», για την παιδική της φίλη «Μαρία», που είχε το τέλος που συνήθως ακολουθεί την δραματική ζωή μιας γυναίκας,που μπήκε από παιδί στην οικογενειακή «σκλαβιά» του γάμου και δεν είδε «άσπρη μέρα» στην σύντομη ζωή της…)
Διαβάζοντας με ευκολία ως προς τον τρόπο γραφής το βιβλίο, άλλοτε με απλή διαμαρτυρία και άλλοτε με μεγαλύτερη οργή και αγανάκτηση για τα παθήματα των γυναικών, προσδιορίζουμε τις θεματικές του: η καθημερινότητα της γυναίκας όπως την βλέπουμε στη λογοτεχνία, όχι μόνο στην ελληνική, αλλά και την παγκόσμια, από πολύ παλιά ως τις μέρες μας. Γυναίκες κάθε ηλικίας, χώρας ή περιοχής, κοινωνικής διαστρωμάτωσης, χωριού ή πόλης, φτωχές ή πλούσιες, λιγότερο ή περισσότερο μορφωμένες, προσπαθούν να επιβιώσουν και ανάλογα με το χαρακτήρα τους και τις συνθήκες, βγαίνουν πιο δυνατές ή υποκύπτουν στη μοίρα τους, φτάνοντας πολλές φορές ως την παραφροσύνη, τον εξευτελισμό ή και το θάνατο. Στα κείμενα δίνεται έμφαση στην υπόταξη και τις ποικίλες μορφές βίας : υποταγή σε στερεότυπα / συμβάσεις συμπεριφοράς / εμφάνισης, γυναικοκτονίες, βιασμό, ενδοοικογενειακή βία, σιωπή γυναικών που υπηρέτησαν υποταγμένες το αντρικό προνόμιο ζώντας τη μοναξιά, δυσκολία ή αδυναμία διαφυγής από μια κακοποιητική σχέση, επιβολή μητρότητας, στερεότυπα, πρότυπα επιβεβλημένα, ρατσισμός (ηλικιακός, ταξικός, εθνικός, θρησκευτικός), πατριαρχία στο μεγαλείο της.
Για το «εκατό + είκοσι φωνές» εύλογα θα αναρωτηθούμε : είναι φεμινιστικό ή γυναικείο, επειδή το γράφουμε 120 γυναίκες; Είναι οι θεματικές των ποιημάτων και των πεζών ή το κοινό στο οποίο απευθύνεται; Μήπως από τον τίτλο του συμπεραίνουμε ότι χρειάζονται πολλές φωνές γυναικών, για να ακουστούμε περισσότερο; Το σίγουρο πάντως είναι ότι «λειτουργεί σαν ένα μεγάλο, ευρύχωρο, νοητό, δικό της δωμάτιο, που αποζητούσε η Βιρτζίνια Γουλφ, μια κειμενική τοπογραφία, όπου συναντιούνται και συνομιλούν οι γλωσσικές και αισθητικές ιδιοσυγκρασίες γυναικών συγγραφέων με όρους εκδήλωσης του μέχρι πρότινος ανείπωτου και απωθημένου, σε συνθήκες ελευθερίας».
Δεν έχετε παρά να το πάρετε και να το διαβάσετε, έχοντας μάλιστα υπόψη ότι τα έσοδα από τα δικαιώματα του βιβλίου θα δοθούν στο Ελληνικό Δίκτυο Γυναικών Ευρώπης. Τέλος, ως προς το Δίκτυο «η φωνή της» πέρα από την επιβράβευση του έργου του χρειάζεται και την έμπρακτη στήριξή μας, σύμφωνα με τη φράση του εξωφύλλου «ποτέ καμία μόνη». (Κείμενο Κατερίνας Λιβιτσάνου-Ντάνου).
Διαβάστηκαν πεζά κείμενα και ποιήματα του βιβλίου από την φιλόλογο κυρία Ελένη Ζαμπάρα-Τζωρτζοπούλου όπως «Το ζυμάρι» της κυρίας Τζούλιας Γκανάσου και άλλα.
Στο τέλος της εκδήλωσης απαντήθηκαν ερωτήσεις του κοινού και έγινε ευρεία συζήτηση. Η εκδήλωση πέρα από την βιβλιοπαρουσίαση, πέτυχε τους στόχους της, αναδεικνύοντας το μέγεθος του προβλήματος, καθώς και την αγωνιώδη προσδοκία των πολιτών, για να μπει κάποτε ένα τέλος στο πρόβλημα των ανθρωποκτονιών, που ματώνουν την σύγχρονη κοινωνία μας...
-----------------------------ο-----------------------------
Βιογραφικό κυρίας Μάκης Κωστούλα.
Η Κωστούλα Μάκη γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Γιάννενα. Είναι ψυχολόγος και εργάζεται στο Κέντρο Πρόληψης «Οδυσσέας» στο Αγρίνιο. Τελείωσε το Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών της Πάτρας και σπούδασε Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ. Στη συνέχεια έκανε μεταπτυχιακό στην Κριτική Θεωρία στο Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ και ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στην Ανάλυση Λόγου στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων με υποτροφία. Δούλεψε ως ψυχολόγος στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, στην PRAKSIS και στο Κέντρο «Ψυχολογία-Τέχνη» στη Θεσσαλονίκη. Συνεργάζεται με τις “Αναγνώσεις” της Αυγής και τα περιοδικά Ποιείν, Μετάλογος, Νέο Πλανόδιον και Δέκατα. Κυκλοφορούν τα βιβλία της: «Μερική ηλιοφάνεια», «Εισαγωγή στην Τζούντιθ», «Λοξά τοπία», «Η Αλίκη μετά», «Λύκος κίτρινος ολόφωτος», «Το μάτι του Ιππόγρυπα», «Το σχεδόν». (πηγή βιογραφικού: Εκδόσεις «Βιβλιονέτ»).
-------------------------ο---------------------------
Βιογραφικό της κυρίας Κατερίνας Λιβιτσάνου-Ντάνου
Η Κατερίνα Λιβιτσάνου-Ντάνου γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Λευκάδα. Σπούδασε Κλασική φιλολογία και υπηρέτησε ως φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Ποιήματα και διηγήματά της περιλαμβάνονται σε ποιητικές, φιλολογικές ανθολογίες, ενώ συνεπιμελήθηκε το λεύκωμα «Κοπιάστε όπως μας ηύρατε» του Δήμου Σφακιωτών Λευκάδας (2008). Έχει εκδώσει ποιητικές συλλογές και συλλογές διηγημάτων. Έχει βραβευτεί σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς (ποίηση, διήγημα, παραμύθι), συμμετέχει σε ομάδες φιλαναγνωσίας, είναι μέλος διαφόρων συλλόγων και ασχολείται με τα πολιτιστικά δρώμενα. Κυκλοφορούν τα βιβλία της: «Λυκαυγές», «Απόδραση στους Σφακιώτες», «Εντός ορίων», «Αγκαλιά από κιμωλία», «Ο επισκέπτης του χειμώνα», «Διαδρομές παράλληλες», «Στη σκιά του κόσμου», «Ο άνθρωπος που μιλούσε με τον ήλιο», «Δραπέτες της καθημερινότητας», «Κόντρα στα κύματα», «Τα όνειρα ταξιδεύουν νύχτα». (Πηγή βιογραφικού: «Εκδόσεις Βακχικόν»).
---------------------ο--------------------
Βιογραφικό της κυρίας Αναστασίας Μήτσου
Η Αναστασία Β. Μήτσου γεννήθηκε στη Νεάπολη (πρώην Ρουσσέικα) Αγρινίου και σπούδασε Κλασική Φιλολογία στο ΕΚΠΑ. Δίδαξε σε σχολεία της Μέσης Εκπαίδευσης. Η πρώτη της εμφάνιση στα λογοτεχνικά δρώμενα, έγινε το 1982 στην Κρατική Τηλεόραση και στην εκπομπή «Δημιουργοί στην περιφέρεια». Παράλληλα, ως μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού «Έκφραση» που εξέδιδε ο Σύνδεσμος Επιστημόνων Αιτωλοακαρνανίας, δημοσίευσε ποιήματα με το ψευδώνυμο Τάνια Μπορίνα, τη φιλολογική μελέτη πάνω στο έργο του Φεντερίκο Γκαρσία Λόρκα Μαριάννα Πινέδα, καθώς και άλλες λογοτεχνικές προσεγγίσεις.
Η συγγραφική της δραστηριότητα είναι πάντα παράλληλη με την επαγγελματική της. Εξέδωσε από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης τις ποιητικές συλλογές «Μάσκες» και «Του ανέμου τα σείστρα» αντίστοιχα, που απέσπασαν θερμές κριτικές (Πηγάσιοι δρόμοι του Δημήτρη Ρεντίφη: «Σκέψεις για την ποίηση της Αναστασίας Β. Μήτσου»). Το 2018 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πασχέντη, στο Αγρίνιο, η τρίτη ποιητική της συλλογή «Ανάσες της γης μου», και το 2020, από τις ίδιες εκδόσεις, η συλλογή με νουβέλες και διηγήματα «Πικρά καπνά - πικρή νιότη» (πρώτη δοκιμή σε πεζό λόγο), εμπνευσμένη από τον αγώνα των ανθρώπων των καπνοχώραφων του κάμπου του Αχελώου. Ακολούθησε η «Μπαλάντα της βροχής», τέταρτη ποιητική της συλλογή. (Εκδόσεις «Βακχικόν»).
Παιδί αγροτικής και πολύτεκνης οικογένειας, κράτησε αδιάλειπτη την επαφή με τη γη και τους πόνους της, και πάντα τής ήταν αυτή και οι άνθρωποι που την αφουγκράζονται, πηγή έμπνευσης. Αυτοδίδακτη στη ζωγραφική, αρκετές φορές ποιήματά της μετουσιώνονται σε χρωματικές συνθέσεις πάνω σε καμβά.
Ποιήματα, διηγήματα, σκέψεις-κριτικές σχετικά με την ποίηση, βιβλιοκριτικές, δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά, τοπικά και πανελλαδικής κυκλοφορίας («3η χιλιετία», «Ρίζα Αγρινιωτών», «Έκφραση» Δήμου Αρταίων), στο κυπριακό περιοδικό «Ακτή», καθώς και στον αιτωλοακαρνανικό τύπο (έντυπο και ηλεκτρονικό). Αναφορά στην ποιητική της δημιουργία και παρουσίαση ποιημάτων της, περιλαμβάνονται στην Ανθολογία ποιητών της 3ης χιλιετίας του λογοτέχνη - κριτικού Δημήτρη Πιστικού. (Πηγές:Εκδόσεις «Βακχικόν» και «Βιβλιονέτ»).
-----------------------ο-----------------------
Η κυρία Ελένη Ζαμπάρα-Τζωρτζοπούλου είναι φιλόλογος στην Β/βάθμια εκπαίδευση στο Αγρίνιο. Δραστηριοποιείται στον χώρο του βιβλίου και του πολιτισμού, ενώ συμμετάσχει σε παρουσιάσεις κειμένων και λογοτεχνικές εκδηλώσεις. Είναι ενεργή πολίτης και συμμετέχει στα Διοικητικά Συμβούλια του του «Φιλολογικού-Λογοτεχνικού Ομίλου Κωσταντίνος Χατζόπουλος» και της «Ηλιαχτίδας».
Έχει αναπτύξει εθελοντική δράση μέσω του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού (ΕΕΣ) και είναι μέλος της Βυζαντινής και Παραδοσιακής Γυναικείας Χορωδίας «Η Αγία Σκέπη», με μεγάλη συμμετοχή σε διεθνή Φεστιβάλ και Πολιτιστικές εκδηλώσεις, εντός και εκτός Ελλάδας.
--------------------ο--------------------
Α.Κ.Κ.
