Επιμέλεια: Απόστολος Κ Καρακώστας
Λίγο πριν από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 στο όμορφο χωριό Σπολάιτα, έντεκα χιλιόμετρα βόρεια του Αγρινίου προς τον Αχελώο ποταμό, το Δημοτικό Σχολείο είχε πάνω από τριακόσιους μαθητές και μαθήτριες!
Μεταξύ αυτών και ο δωδεκάχρονος στη ΣΤ’ τάξη Ντίνος Ντακαλέτας, ο οποίος ναι μεν γεννήθηκε εδώ στη Σπολάιτα, παραδίπλα απ’ το ποτάμι, στα ριζά μιας τεράστιας ελιάς, αλλά καταγόταν από την ηρωική Αργιθέα Αγράφων, εκείθεν από το Σούλι.
Συχνά-πυκνά κάποιοι -ευτυχώς ελάχιστοι- συμμαθητές τον περιγελούσαν αποκαλώντας τον «Αγραφιώτη»! Κάποιοι άλλοι -οι περισσότεροι- έπαιρναν το μέρος του λέγοντας: «Ο Ντίνος γεννήθηκε εδώ στη Σπολάιτα, άρα δεν υπάρχει λόγος να τον κοροϊδεύουμε»!
Μία φορά αποπειράθηκε να τον χλευάσει και μία συμμαθήτριά του η Ραχήλου, λέγοντάς του:
- Ισύ στο(υ) κατ’-κατ’ τσ’ γραφής δεν είσι από(υ) δώ, είσι απ’ αυτού σιαπάν απ’ τα β’να και μάλιστα απ τ’ Άγραφα, είσι Αγραφιώτ’ς, σκασμένε, ε, σκασμένε.
Η απάντηση του μικρού Ντίνου, που ήταν καλός μαθητής, αλλά και ετοιμόλογος:
- Δε σκάω που είμαι από τα Άγραφα, σκάω που σ’ έχω γραμμένη… στα παλαιότερα των υποδημάτων μου! Αλλά -συνέχισε ο μικρός Ντίνος- ρώτα τη μάνα σου και τον πατέρα σου και θα μάθεις ότι εγώ γεννήθηκα εδώ στη Σπολάιτα κάτω, δίπλα στον Αχελώο ποταμό˙ όσο για την καταγωγή μου από την Αργιθέα Αγράφων, όχι μόνο δεν την αρνιέμαι αλλά και είμαι περήφανος γι’ αυτήν γιατί είναι δύο Α μαζί, αν καταλαβαίνεις τι σημαίνει αυτό.
Λίγες μέρες αργότερα ξανά η ίδια συμμαθήτρια «επιτέθηκε» στον Ντίνο Ντακαλέτα, επιμένοντας:
- Ίσι Αγραφιώτ’ς… ίσι Αγραφιώτ’ς…
Τότε η Λαμπρινή, η Αγγέλα και η Γιούλα «περιέλαβαν» τη Ραχήλου και την πέρασαν γενεές δεκατέσσερις:
- Ο Ντίνος γεννήθηκε εδώ στη Σπολάιτα Αγρινίου και βούλωσε το βρωμοστομά σου και μη σε ξανακούσω να τον κοροϊδεύεις θα τις φας από μένα, κακομοίρα μου, είπε η Λαμπρινή.
Αμέσως μετά πετάχτηκε και η Αγγέλα, η οποία αφού φώναξε και ήρθαν κοντά της αρκετές συμμαθήτριες και πολλοί συμμαθητές, είπε:
- Παιδιά, ακούστε τι έγινε προχθές μέσα στο αστικό λεωφορείο Σπολάιτα – Αγρίνιο˙ δίπλα στη νοσοκόμα έκατσε η μάνα της Ραχήλου, η οποία τη ρώτησε «πού πηγαίνει». Τότε η νοσοκόμα απάντησε: Πρώτα εις το Αγρίνιον και από κει εις τας Πάτρας˙ και η μάνα της Ραχήλου είπε με στόμφο: Κι εγώ πρώτα θα πάου στ’ Αγρίνιου κι μιτά εις τας Μισολόγγας!
Πολύ το γέλιο από τις συμμαθήτριες και συμμαθητές˙ αμέσως η Αγγέλα γύρισε προς τη Ραχήλου και την προειδοποίησε:
-Κακομοίρα μου έτσι και ξανακοροϊδέψεις ή τον Ντίνο ή άλλον συμμαθητή ή συμμαθήτριά μας θα σου βγάλω κι άλλα άπλυτα στη φόρα!
Στην τελευταία τάξη Δημοτικού, με το ξεκίνημα της σχολικής περιόδου, στις 24 Σεπτεμβρίου, εμφανίστηκε και ένας νέος μαθητής από κάποιο γειτονικό χωριό, ονόματι Θωμάς Κατούκας, εξάδελφος της Ραχήλου, στο σπίτι της οποίας και έμενε.
Ο νεοαφιχθείς μαθητής από τις πρώτες κιόλας μέρες της σχολικής χρονιάς δεν έδειξε και τις καλύτερες φιλικές διαθέσεις προς τον Ντίνο Ντακαλέτα. Μάλιστα μία φορά περνώντας δίπλα του μουρμούρισε:
- Άκου, λέει, απ’ τ’ Άγραφα… Άκου, λέει, Αγραφιώτης…
Ο Ντίνος αντέδρασε:
- Να, ο πρωτευουσιάνος… Αλλά αφού δεν σου αρέσουν τα Άγραφα, εσένα θα σε γράψω εγώ στα κατάστιχα, για να είσαι στα γραμμένα.
Συνέχεια δεν δόθηκε τούτη τη φορά, άλλα μέρες αργότερα την 28η Οκτωβρίου - ημέρα της Εθνικής επετείου - όταν ο Ντίνος ήταν σημαιοφόρος… Απ’ το σχολείο ως την εκκλησία, δασκάλες και δάσκαλοι, μαθήτριες και μαθητές, όλες και όλοι καμαρωτά, σε παρέλαση πρότυπο.
Στο σύντομο λόγο του μέσα στο Ναό, ο δάσκαλος, μεταξύ άλλων τόνισε:
- Ενωμένος ο ελληνικός λαός το 1940 τη Βόρεια Ήπειρο έγραψε ιστορία. Ο στρατός μας κατήγαγε περιφανή θρίαμβο κατά των φασιστών του Μουσολίνι και δεν τους επέτρεψε να περάσουν. Έτσι για μία ακόμη φορά οι Έλληνες αποδείξαμε στην πράξη τι εστί αμύνεσθαι περί πάτρης.
Με τη σημαία ψηλά ο σημαιοφόρος Ντίνος, μαζί με τους παραστάτες Νίκο Γιωτόπουλο και Γιώργο Μπούκο επέστρεψαν στο σχολείο, όπου και άφησαν το Εθνικό Σύμβολο. Λίγο μετά, έξω απ’ το σχολείο, σημαιοφόρο και παραστάτες περίμενε δυσάρεστη έκπληξη:
- Για κοιτάτε ρε μούτρα που σήκωσαν σήμερα τ΄ σημαία˙ ρε που καταντήσαμε, είπε η Ραχήλου και ο ξάδελφός της, ο Θωμάς ο Κατούκας πρόσθεσε:
- Καλά ούλα τ’ άλλα, αλλά να κρατάει τ’ σημαία Αγραφιώτ’ς, ποιος να το ‘λεγε… Ρε που κατάντισι η σημαία τ’ς Ελλάδους!
Ο μικρός Ντίνος Ντακαλέτας θύμωσε πολύ με αυτά που άκουσε απ’ το συμμαθητή του για τη σημαία και με βροντώδη φωνή τόνισε:
- Για μένα μπορείς να λες ό,τι θέλεις και όσα θέλεις, αλλά αν ξαναπείς για τη σημαία μας…
- Τι θα μου κάν(ει)ς ρε… τον διέκοψε ο Θωμάς Κατούκης - θα μι καρφώσεις στ΄ δασκάλα ή θα μι βαρέσεις με τ’ σκούφια σ’ αν είσι άντρας… Έλα να σε ιδού πόσα απίδια πιάν’ ου σάκος! Και ταυτόχρονα κινήθηκε απειλητικά εναντίον του Ντίνου. Τότε ακριβώς και ο Ντίνος όρμησε κατά του υβριστή συμμαθητή του παρά τις προσπάθειες που έκαναν οι δύο άλλοι συμμαθητές του να τον συγκρατήσουν.
Επακολούθησε άγριος τσακωμός δύο δωδεκάχρονων, που όμοιός του δεν ξανάγινε!!!
Μαζεύτηκε πολύς μαθητόκοσμος γύρω από το «θέαμα». Τα πειραχτήρια ήταν πολλά, άλλος φώναξε «μπήξτ΄», άλλος έλεγε «βάρτ» και άλλος «δόστ»!!! Πάνω στην ώρα κατέφθασε η νεαρά δασκάλα Τρισεύγενη Σαλονοπούλου, η οποία δεν πίστευε στα μάτια της.
- Σταματήστε… Σταματήστε… φώναξε με όση δύναμη είχε και αμέσως τους άρπαξε και τους δυο απ’ τ’ αυτιά -έναν με το δεξί της χέρι και τον άλλον με το αριστερό- και κατευθείαν στην αίθουσα διδασκαλίας, όπου εν τω μεταξύ είχαν μπει όλοι οι μαθητές και μαθήτριες της ΣΤ’ και Ε’ τάξης. Η δασκάλα πρώτα απευθύνθηκε στον Ντίνο Ντακαλέτα, τον εξ’ Αγράφων καταγόμενο:
- Τι έγινε Ντίνο και ενεπλάκης ειδικά εσύ σε τσακωμό και σε έχουμε για καλό μαθητή, είσαι και σημαιοφόρος˙ αντί να δίνεις το καλό παράδειγμα…
- Κυρία έχετε δίκιο, ζητώ δημοσίως συγγνώμη, αλλά είπε «που κατάντησε η σημαία της Ελλάδος» και επιπλέον, για πολλοστή φορά με κορόιδεψε «Αγραφιώτη»… ε, δεν άντεξα άλλο…
- Αφού είναι Αγραφιώτ’ς, κυρία, καλά δεν τον είπα;
Η δασκάλα έμεινε έκπληκτη από την αιτία του τσακωμού και απευθυνόμενη σε όλη την τάξη, είπε:
- Ακούστε, παιδιά, τα Άγραφα, τα γειτονικά μας ηρωικά βουνά Άγραφα, πήραν αυτή την ονομασία επειδή δεν τα έγραψαν ποτέ οι Οθωμανοί στα τεφτέρια τους˙ δηλαδή παρέμειναν ελεύθερα, αδούλωτα, ανυπότακτα. Ήταν τα λημέρια των κορυφαίων της ελληνικής επανάστασης του 1821, του Κατσαντώνη, του Καραϊσκάκη, του Μπουκουβάλα και πολλών άλλων ηρώων. Ντίνο, να είσαι περήφανος που κατάγεσαι από τα Άγραφα.
- Πέστε μου τώρα - συνέχισε η κυρία Τρισεύγενη Σαλονοπούλου - ποιος έφαγε τις περισσότερες…
Ο Λάμπρος Τσιρώνης πετάχτηκε πρώτος:
- Κυρία, ένα σκορ οχτώ - δύο υπέρ του Ντίνου είναι δίκαιο αποτέλεσμα…
Ο Ναπολέων Φωλιάς είχε άλλη άποψη. Εννέα προς ένα είναι το τελικό. Την ίδια άποψη είχαν και ο Βασίλης Σταθέλος, ο Τάκης Νταλάκος, η Γιούλα Χαραλαμπάκη, η Πατρούλα, η Λόλα…
Τελικά η δασκάλα απευθυνόμενη στον Θωμά Κατούκα, με ιδιαίτερο στόμφο τόνισε:
- Δηλαδή και δαρμένος και κλαμένος˙ τι λες θα τον ξαναπείς Αγραφιώτη;
- Όχι, κυρία, ποτέ…
Και είναι αλήθεια πως κανείς ποτέ πια δεν «ξανακορόιδεψε» Αγραφιώτη το μικρό Ντίνο. Γιατί όπως είπε η δασκάλα είναι τίτλος τιμής ο Αγραφιώτης, ο Βαλτινός, ο Ξηρομερίτης̇, όπως άλλωστε και ο Σουλιώτης, ο Μανιάτης, ο Σφακιανός…
14-7-2020
Υ.Γ.: Ο μικρός Ντίνος όταν μεγάλωσε και έγινε φοιτητής, έστελνε ποιήματά του ή διηγήματά του και δημοσιεύονταν στη φιλολογική σελίδα της «Βραδυνής» επί εποχής Χούντας, 1967-1973 με το λογοτεχνικό ψευδώνυμο «Αγραφιώτης» ή «Σουλιώτης» ή «Φιλικός» ή «Βαλτινός»…
-------------------ο------------------
Σύντομο βιογραφικό.
Ο Κωστής Τσιάκαλος γεννήθηκε στην Σπολάιτα Αγρινίου. Η καταγωγή των γονιών του είναι από την Αργιθέα Αγράφων-εκείθεν από το Σούλι.
Σπούδασε πολιτικές επιστήμες και εργάστηκε ως δημοσιογράφος και αρχισυντάκτης της καθημερινής οικονομικής εφημερίδας ΕΞΠΡΕΣ επί 32 συνεχή χρόνια.
Υπήρξε διευθυντής τύπου της ΓΣΕΒΕΕ (1977-1983), Προϊστάμενος του γραφείου τύπου του ΕΟΜΜΕΧ (1984-2007).
Είναι μέλος της ΕΣΗΕΑ από το 1978, της πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συνταχτών και της διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων. (IFJ).
Έχει εκλεγεί δέκα φορές στο Μικτό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ και δυο φορές αντιπρόσωπος στην ΠΟΕΣΥ. Στις εκλογές της ΕΣΗΕΑ το 1999 έλαβε παμψηφία.
Έχει διδάξει σε σεμινάρια δημοσιογραφίας που αφορούσαν σε μεταπτυχιακές σπουδές. Επίσης έχει κάνει εισηγήσεις και έχει προεδρεύσει σε συνέδρια δήμων, επιχειρήσεων, οργανώσεων, οργανισμών.
Έχει λάβει πολλά βραβεία και διακρίσεις για το λογοτεχνικό του έργο. Το 2014 τιμήθηκε με το Ρωσικό βραβείο ποίησης από την Ρωσική Πρεσβεία στην Αθήνα. Πρόσφατα τιμήθηκε με το «Α» βραβείο του Ελληνικού Κέντρου Πολιτισμού καθώς και με το χρυσό βραβείο «Ρήγας Φεραίος».
Α.Κ.Κ.










