Ela na paiksoume

Koumpouriana

04 - 10 - 2022
Καταφύλλι
Σύλλογοι
Είσοδος μελών
Συνδεδεμένοι χρήστες

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 122 guests και κανένα μέλος

Παραπομπές
Ενημέρωση - ψυχαγωγία

γ. Ο έρωτας στα χρόνια της επανάστασης του 1821!

Έρως ανίκατε μάχαν ! ("έρωτα ανίκητε στη μάχη", Σοφοκλή, Αντιγόνη)

Γράφει ο Β. Λ. Τσιουραντάνης
και να κρατάω τις νύχτες με τ’ άστρα
μια Τουρκοπούλα(ομορφούλα) αγκαλιά.

Σ. Τσώτου, Σταύρος Κουγιουμτζής

01 Αυτό είναι το ρεφρέν του χιλιοτραγουδισμένου «Να ’τανε το ’21», που κυκλοφόρησε το 1969-1970 με τεράστια επιτυχία εν όψει της επετείου των 150 χρόνων από το ΄21 και ήταν θύμα λογοκρισίας, αφού στην αρχική του έκδοση το «Τουρκοπούλα» ενόχλησε και σε
επόμενες εκδόσεις, αντικαταστάθηκε, για κάμποσα χρόνια, με το αθώο «ομορφούλα ». «Στην αρχή είχαμε μια Τουρκοπούλα και έγινε στην τότε κυβέρνηση μια παρατήρηση από τον Τούρκο πρόξενο, όπως είχα μάθει, και παρεξηγήθηκαν οι Τούρκοι, γι’ αυτό βάλαμε μετά μια ομορφούλα αγκαλιά. Είχε μεγάλη περιπέτεια αυτό το τραγούδι» αναφέρει ο συνθέτης του Σ. Κουγιουμτζής.

 Τουρκοπούλα εκχριστιανισμένη ήταν η πολυθρύλητη Μαριώ που ακολουθούσε τον Καραϊσκάκη από την περίοδο που Γ. Καραϊσκάκης με τους άντρες 02του βρίσκονταν στην Πελοπόννησο. Λίγο έξω από το Ναύπλιο, τους πλησίασε ένα μικρό κορίτσι. Ήταν μία Τουρκοπούλα, ασυνήθιστα όμορφη, σαν Αμαζόνα φαινόταν γράφει ο Gosse, ο Ελβετός γιατρός του Καραϊσκάκη. Η μικρή Μαριώ έμελε να γίνει η άγρυπνη «θηλυκή φρουρός» του μεγάλου στρατηγού. Το κοριτσόπουλο βρισκόταν πάντα στο πλευρό του Καραϊσκάκη. Η Μαριώ είχε θέσει ως σκοπό της ζωής της να φροντίζει τον Καραϊσκάκη. Εκείνος, με τη σειρά του, την εμπιστευόταν τυφλά. Ήταν ο μοναδικός άνθρωπος που τον ακολουθούσε παντού…

 Ο ίδιος ο Καραϊσκάκης πέρασε δύσκολα παιδικά χρόνια γιατί ήταν παιδί εκτός γάμου κι όλοι τον αποκαλούσαν υποτιμητικά, ο «γιος της καλογριάς». Από τη μητέρα του, κληρονόμησε τον ανυπότακτο χαρακτήρα του και την παροιμιώδη βωμολοχία του που στους περισσότερους είναι γνωστή από το τραγούδι «Γεια σου ρε γιε της Καλογριάς…» του Βασίλη Παπακωνσταντίνου για την ταινία του Νίκου Καλογερόπουλου «Οι ιππείς της Πύλου», βασισμένο στα αυθεντικά λόγια του στρατηγού Γεωργίου Καραϊσκάκη. Αν και πολλοί τελικά παρεξήγησαν τη σχέση τους, ισχυριζόμενοι ότι η Μαριώ ήταν ερωμένη του στρατηγού, ιστορικά κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώνεται και λόγω του πολύ νεαρού της ηλικίας της λέγεται ότι την είχε σαν παιδί του....Μάλιστα, όταν ο Καραϊσκάκης, πληγωμένος θανάσιμα,03 καταλαβαίνει ότι θα πεθάνει, κάνει τη διαθήκη του, το βράδυ της 22ης Απριλίου 1827 και θα συμπεριλάβει στη διαθήκη του μαζί με τα άλλα μέλη της οικογένειάς του - η γυναίκα του είχε πεθάνει ένα χρόνο πριν - τη Μαριώ με 4.000 γρόσια. Ιδού η διαθήκη του Καραϊσκάκη, δημοσιευθείσα από τον Κ. Παπαρρηγόπουλο : «Σαραντατέσσαρες χιλιάδες γρόσια εις το κεμέρι του Μήτρου Αγραφιώτη. Από αυτά αι τριάντα χιλιάδες να δοθούν εις ταις τσούπαις μου· να τας περιλάβουν οι δύο Μήτρηδες, του Σκυλοδήμου και Αγραφιώτης. Δύο χιλιάδες να πάρη ο ένας Μήτρος και δύο ο άλλος, όπου με εδούλευαν. Χίλια να πάρουν εκείνοι όπου θα με θάψουν. Δύο χιλιάδες έχει ο γραμματικός, τέσσαρες χιλιάδες γρόσια της Μαργιώς. Τα άλλα να μοιρασθούν διά την ψυχήν μου. Αυτά όπου έχω εις την σακκούλαν μου να τα λάβουν οι γραμματικοί και τζαουσάδαις μου(λοχίες)».

04 Η παράδοση αναφέρει και τον έρωτα του επαναστάτη Παναγιωτάκη Φωτήλα (Καλάβρυτα, 1800 - Πάτρα, 1824) με την κόρη του βοεβόδα των Καλαβρύτων Αρναούτογλου, την Αϊσέ. Η Αϊσέ μόλις έμαθε ότι σκοτώθηκε κατά την πολιορκία της Πάτρας το 1824 ο αγαπημένος της αυτοκτόνησε. Το σώμα της βρέθηκε σε χαράδρα. Η παράδοση αναφέρει, επίσης, ότι είχε αποφασίσει να γίνει χριστιανή και να παντρευτούν. Για τον ερωτά τους και την τραγική κατάληξη έχει γραφτεί και ποίημα:

Πέθανε το αρχοντόπουλο του κόσμου το καμάρι
και η Αισέ η Τούρκισσα πού χε ομορφιά και χάρη
Αφού της έλειψε το φως γκρεμίστηκε και πάει
να συναντήσει γρήγορα εκείνον που αγαπάει…

Εμπνευσμένη ίσως από την ιστορία αυτή είναι η υπόθεση της ελληνικής ταινίας Ενωμένοι στη ζωή και στο θάνατο (1964) με τους Μ. Κατράκη, Σάσα Καστούρα και τον Α. Μπάρκουλη. Η δράση της διαδραματίζεται στα Καλάβρυτα λίγο πριν το ξέσπασμα της ελληνικής επανάστασης του 1821 και αναφέρεται στη σχέση δύο νέων ανθρώπων, ενός έλληνα κλέφτη, του Δρόσου και της τουρκοπούλας Εσμέ, μια σχέση που η τουρκοκρατούμενη Ελλάδα του 19ου αιώνα και τα ήθη της εποχής απαγορεύουν. Αυτοί όμως αγαπιούνται με ανείπωτο πάθος. Ο Δρόσος συγκρούεται με την οικογένειά του, η δε Εσμέ συμμετέχει στον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων και γίνεται χριστιανή για να μπορέσει να παντρευτεί τον αγαπημένο της. Μετά από αυτή την πράξη η οικογένεια του Δρόσου την αποδέχεται και συμφωνεί να γίνει ο γάμος τους.

 Παρόμοια είναι και η υπόθεση της ξένης ταινίας Cliffs of Freedom (Οι Βράχοι της Ελευθερίας), που κυκλοφόρησε πρόσφατα(2019) και αναφέρεται στην ιστορία ενός άτυχου έρωτα μεταξύ μιας νεαρής Ελληνίδας, αυτή τη φορά, χωριατοπούλας και ενός αμφιλεγόμενου Τούρκου αξιωματικού, στην αρχή της Επανάστασης του 1821.

Ρήγας Φεραίος - Σχολείον των ντελικάτων εραστών.

05 Πριν ο Ρήγας Βελεστινλής επικεντρωθεί στα επαναστατικά του κείμενα εξέδωσε μια σειρά άλλων βιβλίων με στόχο τη διάδοση της γνώσης, νέων ιδεών, καθώς και της ελληνικής γλώσσας ανάμεσα στον υπόδουλο ελληνισμό. Ένα από αυτά τα βιβλία είναι και το «Σχολείον των ντελικάτων εραστών, ήτοι βιβλίον ηθικόν περιέχον τα περίεργα συμβεβηκότα των ωραιοτέρων γυναικών του Παρισίου, ακμαζουσών κατά τον παρόντα Αιώνα. / Εκ της Γαλλικής διαλέκτου νυν πρώτον μεταφρασθέν παρά του Ρήγα Βελεστινλή Θετταλού». Το βιβλίο εκδόθηκε το 1790 στη Βιέννη και αποτελείται από έξι ερωτικά διηγήματα, τα οποία ο Ρήγα Βελεστινλής (Φεραίος) μετάφρασε από τα γαλλικά. Βάζοντας δικές του προσθήκες και τραγούδια, ώστε να γίνουν πιο προσιτά στο ελληνικό κοινό. Το έργο αυτό εντασσόταν στο ρομαντικό ρεύμα που είχε αναπτυχθεί στη Γαλλία εκείνη την εποχή. Το «Σχολείον των Ντελικάτων Εραστών», ένα τολμηρό βιβλίο για την εποχή του, έγινε αμέσως πολύ δημοφιλές λόγω του θέματός του.

Παρόλη τη δημοτικότητα του βιβλίου, κάποιοι συντηρητικοί κύκλοι το υποδέχθηκαν αρνητικά κατηγορώντας τον ότι διαφθείρει τη νεολαία. Ο ίδιος ο Ρήγας προσπαθώντας να προλάβει τις αντιδράσεις για το βιβλίο του, χρησιμοποίησε σε αυτό τον υπότιτλο «Βιβλίον ηθικόν» ενώ 06στον πρόλογό του τόνιζε ότι οι ερωτικές ιστορίες τις οποίες διηγείται οδηγούν όλες σε παντρειά.

………………………………………

 Τα ηρωικά κατορθώματα των αγωνιστών του 1821 είναι λίγο ως πολύ σε όλους μας γνωστά. Εκατοντάδες μικρές και μεγάλες νικηφόρες μάχες, θυσίες αμέτρητων αγωνιστών που έδωσαν το αίμα τους στον εννιαετή εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα.

Οι μαρτυρίες της εποχής, ιδιαίτερα για τη ζωή στα βουνά είναι περιορισμένες, αποσπασματικές και λίγο πολύ τυχαίες, ατεκμηρίωτες και κάποιες φορές δημιούργημα λαϊκής φαντασίας. Η δραστηριότητα των επώνυμων και όλων όσων συμμετείχαν στον Αγώνα ερευνήθηκε πάντα σε συνάρτηση με τα κεντρικά πολεμικά και πολιτικά γεγονότα της εποχής. Τα όσα γράφτηκαν όμως για την καθημερινότητα και ιδιαίτερα για την προσωπική ζωή των πρωταγωνιστών της περιόδου είναι λίγα. Ακόμα λιγότερα είναι όμως αυτά που γράφτηκαν για την ερωτική ζωή των Ελλήνων της περιόδου αυτής. Αυτή η απουσία λόγου οφείλεται στο ότι στον δημόσιο χώρο ο ερωτισμός ήταν κάτι που εκείνη την εποχή δεν χωρούσε. Η πουριτανική νοοτροπία και ο καθωσπρεπισμός που κυριαρχούσε κατά την πρώτη μετεπαναστατική περίοδο, στιγμάτιζε την απασχόληση της «επίσημης» ιστοριογραφίας με τέτοια θέματα, ως «στερούμενη σοβαρότητος και ευπρεπείας». Και όταν ακόμα είδαν το φως της δημοσιότητας σχετικές ιστορικές εργασίες, ήταν αυτή η διάχυτη νοοτροπία που αποθάρρυνε τους ιστοριογράφους να συνεχίσουν. Υπήρχε η γενική πεποίθηση ότι δημοσιεύσεις για εξωσυζυγικές σχέσεις και την ερωτική ζωή, προσέβαλε τα «χρηστά ήθη» και αμαύρωνε την ηρωική εικόνα των Αγωνιστών. Εξάλλου και η ιστοριογραφία έχει τις «μόδες της»!

07 Παρ' όλα αυτά τα ερωτικά ατοπήματα, τα σκάνδαλα, οι επιλήψιμες συμπεριφορές στην ερωτική ζωή των πρωταγωνιστών των εθνικών μας αγώνων, απασχόλησαν την κοινωνία της εποχής και τη λαϊκή μούσα ! Κάποιες από τις ιστορίες αποτέλεσαν θέμα και σύγχρονων κινηματογραφικών ταινιών ! Θα πρέπει βέβαια να ΄χουμε στο μυαλό μας ότι πρόκειται για μια περίοδο που ήταν συνεχής η απειλή του θανάτου και η αβεβαιότητα για το προσδόκιμο ζωής, οδηγώντας πολλούς στην επίσπευση του έγγαμου βίου. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας οι Έλληνες και οι Ελληνίδες παντρεύονταν από μικρή ηλικία. Έχουν καταγραφεί γάμοι με αγόρια σε ηλικία 14 χρόνων και κορίτσια μόλις στα 10. Οι περισσότεροι γάμοι βέβαια ήταν αποτέλεσμα προξενιού. Με πολλά από αυτά τα συνοικέσια επιδιωκόταν η δημιουργία συγγενικών δεσμών μεταξύ μεγάλων οικογενειών κλεφταρματολών. Η νύφη συνηθιζόταν να αποκαλύπτεται μόλις στην εκκλησία.

 Ο Τούρκος δυνάστης ή ο πλούσιος μπορούσε να αρπάξει από το ραγιά την όμορφη γυναίκα του και να τον αφήσει να μεγαλώσει μόνος του τα παιδιά, αν είχαν προλάβει ν' αποκτήσουν. Άλλες πάλι φορές η γυναίκα εύκολα μπορούσε να μείνει χωρίς τον άντρα της που, είτε θα πέθαινε από βίαιο θάνατο, είτε θα αποχωριζόταν τη συζυγική εστία για να βγει κλέφτης στο βουνό και έτσι να μην χάσει τη ζωή του από κάποια διαμάχη με το πολιτικό και κοινωνικό κατεστημένο της περιοχής.

 Ιστοριογράφοι της εποχής διέσωσαν και γραπτά κάποια περιστατικά που προσφέρουν υλικό -από πρώτο χέρι- για την εξέταση της ερωτικής ζωής κατά την περίοδο αυτή. Είναι λίγο-πολύ γνωστό και από την ιστορική έρευνα αλλά και από τη λαϊκή παράδοση το ασκητικό πνεύμα που επικρατούσε μεταξύ των κλεφταρματολών. Πολλές φορές υπήρχαν άγραφοι νόμοι για τη συμπεριφορά των κλεφτών και οι συνέπειες για τον παραβάτη της ήταν σκληρές. Υπήρχε απόλυτος σεβασμός προς τις γυναίκες και ιδιαίτερα προς τις αιχμάλωτες. Eάν κάποιος έπεφτε σε τέτοιο παράπτωμα είχε τη γενική κατακραυγή!

 Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση κλεφτοκαπετάνιου που σφάχτηκε από τα παλικάρια του, επειδή «δε σεβάστηκε την τιμή» μιας αιχμάλωτης. Κάθε κανόνας όμως έχει και την εξαίρεση του. Και η εξαίρεση αυτή προσωποποιείται προεπαναστατικά στον περίφημο πρωτοκλέφτη του Μοριά καπετάν-Ζαχαριά Μπαρπιτσιώτη (1760-1805):

 Το χε ο Ζαχαριάς ζακόνι*
 άσπρα πόδια να σηκώνει
 (*έθιμο, συνήθειο)

 «Πρώτος στην ομορφιά και πρώτος στην παλικαριά» (όπως τον χαρακτηρίζει ένας βιογράφος του, ο Γιάννης Μπενέκος, που στηρίχθηκε κυρίως στη λαϊκή παράδοση) ο Ζαχαριάς πέρα από την πλούσια δράση του στάθηκε και μεγάλος εραστής. Και το γεγονός βέβαια δεν ξέφυγε από τη λαϊκή μούσα:

Ανάθεμα σε Ζαχαριά
με το ζακόνι πόχεις,
κάθε βδομάδα πόλεμο,
κάθε μήνα γυναίκα
και μήνα παίρνεις βλάχισσες
και μήνα βλαχοπούλες.
Μόν' παίρνεις τις Μανιάτισσες,
τις καπετανοπούλες.

 Ο στρατηγός Μακρυγιάννης στα απομνημονεύματά του αναφέρει ότι ο Παπαφλέσσας παρά το σχήμα του «γλεντάγει εις το λιοντάρι με τις γυναίκες και τα λαλούμενα και δια να γλεντάγει βάσταξε κι όλους τους ανθρώπους». Από την πλευρά του ο Σουλιώτης Κίτσος Τζαβέλλας, για να αποφύγει και τα κουτσομπολιά παντρεύτηκε την ερωμένη του, κυρα-Βασιλική, αφού προηγουμένως είχαν κάνει μαζί ένα παιδί, ενώ ο οπλαρχηγός Κυριακούλης Μαυρομιχάλης δεν αποχωριζόταν ποτέ τη Σάβαινα, τη σπαρτιάτισσα ερωμένη του. Η οικογένεια του Μάρκου Μπότσαρη αρνήθηκε να δώσει την κόρη του, όπως θα δούμε και παρακάτω, στον ανιψιό του πρώτου προέδρου των ΗΠΑ, Τζορτζ Ουάσιγκτον, ενώ ο αρχιστράτηγος Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, που είχε σύζυγο την Αικατερίνη Καρούσου που πέθανε στις 10 Αυγούστου 1820 και με την οποία απέκτησε τρεις γιους και δύο κόρες, απέκτησε νόθο παιδί με μια πρώην καλόγρια, την Μαργαρίτα Βελισσάρη που γνώρισε όταν ήταν φυλακισμένος, αρχές του 1825, στον Προφ. Ηλία της Ύδρας και ενώ είχε χάσει την προηγούμενη χρονιά το γιο του Πάνο στον εμφύλιο. Η γνωριμία αυτή κατέληξε σε έρωτα. Από αυτόν τον έρωτα απέχτησε ο Γέρος του Μοριά έναν ακόμη γιο, τον Παναγιώτη(1836), στον οποίο έδωσε το όνομα του πρωτότοκου παιδιού του, του Πάνου. Λίγο πριν πεθάνει στη διαθήκη του, άφησε εντολή στα άλλα δυο του αγόρια τον Γενναίο και τον Κωνσταντίνο να αναλάβουν τον Παναγιωτάκη (όπως τον λέει) μέχρι να γίνει 20 χρονών και μετά να πάρει και αυτός το μερίδιο του από την πατρική περιουσία. Στη διαθήκη του συμπεριέλαβε και τη Μαργαρίτα (… και της μητρός του να έχουν να τής δίδουν πέντε χιλιάδες δραχμαίς δια τα γερατειά της και εν όσω ζη ο Παναγιωτάκης και γενή είκοσι χρόνων καθώς είπα να ήνε και η μάνα του μαζή εις το σπίτι μας και να συζή και τρέφεται με το παιδί της…) Η Μαργαρίτα ήταν αυτή που έκλεισε τα μάτια του πολέμαρχου, όταν αυτός πέθανε το 1843.

 Δεν ήταν λίγες οι φορές που ερωτικές δραστηριότητες του Αντρέα Μεταξά έγιναν αντικείμενο πολιτικών αντεγκλήσεων. Εντύπωση προκαλεί και η περίπτωση του τριπλοπαντρεμένου Θανάση Τσιάκα (ή Τσάκα), πρωτοπαλίκαρου του Κατσαντώνη και αργότερα του Καραϊσκάκη, από το θρυλικό Μοναστηράκι των Αγράφων, στην προσπάθειά του να αποκτήσει παιδί.!

 Οι ερωτικές του περιπέτειες του Λόρδου Βύρωνα που έδωσε τη ζωή του για την ελευθερία της Ελλάδας, άφησαν εποχή στο Λονδίνο. Η περιφρόνησή του για τις κοινωνικές συμβάσεις δημιούργησε μικρά και μεγάλα σκάνδαλα.

 Αλλά και ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός που γεννήθηκε το 1798 στη Ζάκυνθο ήταν εξώγαμο τέκνο του κόντε Νικόλαου Σολωμού και της υπηρέτριάς του Αγγελικής Νίκλη. Με την Αγγελική Νίκλη, τη δεκατετράχρονη υπηρέτρια στο σπίτι του, ο εξηντάχρονος τότε κόντες θα αποκτήσει το (1802) έναν ακόμη γιο, τον Δημήτριο ενώ είχε ακόμη δύο παιδιά από τη νόμιμη σύζυγο Μαρνέτα Κάκνη, τον Ροβέρτο (1767) και την Ελένη (1770). Ο πατέρας τους θα φροντίσει για τη μόρφωσή τους, θα τους συμπεριλάβει στη διαθήκη του και λίγο πριν πεθάνει θα παντρευτεί τη μητέρα τους. Παρ΄όλα αυτά ο Δ. Σολωμός θα έχει έντονες δικαστικές διαμάχες για τα περιουσιακά με τα αδέρφια του.

 08ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ - Θύμα οικογενειακής βεντέτας

 Η αρχικαπετάνισσα Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα, είχε άδοξο τέλος καθώς έπεσε θύμα οικογενειακής βεντέτας τον Μάιο του 1825, σε ηλικία 54 ετών. Ο μικρότερος γιος της, από τον πρώτο της γάμο, ερωτεύτηκε την Ευγενία Κούτση, κόρη πλούσιας και ισχυρής οικογένειας από τις Σπέτσες. Οι Κουτσαίοι δεν ήθελαν αυτόν τον γάμο για λόγους που δεν μας είναι γνωστοί. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές γι αυτό.Οι δύο νέοι όμως κλέφτηκαν και πήγαν στο σπίτι του πρώτου άνδρα της Μπουμπουλίνας, του Δημητρίου Γιάννουζα. Η απαγωγή θεωρήθηκε προσβολή για την οικογένεια. Μέλη της οικογένειας Κούτση οπλισμένα, πήγαν στο σπίτι της Μπουμπουλίνας σε αναζήτηση της Ευγενίας. Στη λογομαχία που ακολούθησε, κάποιος πυροβόλησε και χτύπησε στο μέτωπο την Μπουμπουλίνα, που έπεσε νεκρή άδοξα. Ο δολοφόνος της δεν τιμωρήθηκε ποτέ.

 H ιστορία της Mπουμπουλίνας έχει "γυριστεί" και σε ταινία(1959), σε σκηνοθεσία του Κώστα Ανδρίτσου σε σενάριο του Κώστα Ασημακόπουλου και του Νέστορα Μάτσα (συγγραφέα, δημοσιογράφου και σκηνοθέτη) και με πρωταγωνίστρια την Ειρήνη Παπά στον ομώνυμο ρόλο. Ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος υποδύεται, σε μια σπάνια για εκείνον φορά, τον κακό της υπόθεσης. Εμφανίζονται επίσης οι ηθοποιοί: Ανδρέας Μπάρκουλης, Μιράντα Μυράτ, Χριστόφορος Νέζερ, Γκίκας Μπινιάρης, Γεωργία Βασιλειάδου.

 Παπαφλέσσας - Γρηγόριος Δικαίος (1786-1825) Το 28ο παιδί της οικογένειάς του!!!

 Ο Παπαφλέσσας, ο μπουρλοτιέρης των ψυχών, ήταν από τις ηρωικότερες μορφές του 21. Ως καλόγερος όμως δεν ήταν και ο ιδανικότερος. Είχε κι αυτός την «αχίλλειο πτέρνα του», την αγάπη του για τις γυναίκες Ο Φωτάκος στη βιογραφία του Γρηγορίου Δικαίου αναφέρει ότι ο πατέρας του απέκτησε δεκαοκτώ παιδιά με την πρώτη γυναίκα του και δέκα με τη δεύτερη, από τα οποία ο Γεώργιος (Γρηγόριος) ήταν το τελευταίο!

 Και στην ομώνυμη ταινία που γύρισε ο Ερρίκος Ανδρέου το 1971 η νεαρή τότε Κάτια Δανδουλάκη είχε ένα σύντομο ρόλο όπου υποδυόταν την «Κατερινιώ» η οποία ήταν κρυφά ερωτευμένη με τον Παπαφλέσσα. Στην παραγωγή συνέπραξαν ο Φιλοποίμην Φίνος της Finos Films και ο Τζέιμς Πάρις Πρωταγωνιστής Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ - Παπαφλέσσας. Τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη υποδυόταν ο Δημήτρης Ιωακειμίδης και ο Στέφανος Στρατηγός υποδυόταν τον Ιμπραήμ. Ο Μεξικάνος Fernando Sancho υποδύεται τον Δράμαλη Πασά ενώ στην ταινία παρελαύνει όλος σχεδόν ο ελληνικός κινηματογράφος της εποχής, από τον Λαυρέντη Διανέλο και τον Σταύρο Ξενίδη ως την Κάτια Δανδουλάκη.

 Μαντώ Μαυρογένους- Δημήτριος Υψηλάντης

09 Ίσως η πιο γνωστή ερωτική ιστορία στα χρόνια της Επανάστασης ήταν αυτή μεταξύ της 25χρονης Μαντώς Μαυρογένους (της Ελληνίδας Ζαν ντ’Αρκ για τους Ευρωπαίους των αρχών του 19ου αιώνα) και του 30χρονου επικεφαλής της Φιλικής Εταιρείας Δημητρίου Υψηλάντη, του κοντού και δύσμορφου «με φωνήν έρρινον και άχρουν». Όλοι όσοι γνώρισαν τη Μαντώ Μαυρογένους έπλεξαν πραγματικούς διθυράμβους για τη φυσι­κή της ομορφιά, τη γοητεία της, την πνευματική της καλλιέργεια, τον ευρωπαϊκό της αέρα, αλλά, κυρίως, για την πατριωτική της θέρμη. Με τον Δημήτριο Υψηλάντη έγιναν ζευγάρι και αρραβωνιάστηκαν, με τον γόνο της εύπορης φαναριώτικης οικογένειας να υπόσχεται ότι θα την παντρευτεί, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν. Βέβαιη για τον επικείμενο γάμο τους, η Μαντώ ποτέ δεν ένιωσε την ανάγκη να κρύψει τη σχέση της. Αυτός ο ερωτικός δεσμός δεν άρεσε καθόλου στον πολιτικό κόσμο της εποχής, γιατί προκαλούσε τα συντηρητικά ήθη και τον αντιμετώπιζε καχύποπτα καθώς έβλεπε ότι ετοιμάζονταν να ενωθούν δύο φιλορωσικές ισχυρές οικογένειες.

 Ο γαλλόφιλος Ιωάννης Κωλέττης, ο μέγας συνομώτης, για κομματικούς λόγους, με μηχανορραφίες αποφασίζει να τους χωρίσει. Διαδίδει μια φήμη ότι η όμορφη Μαντώ διατηρεί παράλληλη σχέση με τον Βρετανό φιλέλληνα Έντουαρντ Μπλάκιερ, μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα με ρόλο στα δάνεια της ανεξαρτησίας. Τα κουτσομπολιά έδιναν και έπαιρναν στο Ναύπλιο και ο Υψηλάντης αποφάσισε κάποια στιγμή να διαλύσει την σχέση τους. Ο Υψηλάντης αισθάνεται προδομένος και διαλύει τη σχέση, παρά το γεγονός ότι εκείνη προσπαθεί με κάθε τρόπο να τον πείσει ότι είναι αθώα. Το νεαρό ζευγάρι δεν ξαναμίλησε ποτέ, ενώ η αγάπη μετατράπηκε σε άσβεστο μίσος.

 Το 1971 γυρίστηκε η ταινία «Μαντώ Μαυρογένους» του Κώστα Καραγιάννη. Η Τζένη Καρέζη ενσαρκώνει την ηρωίδα της ελληνικής επανάστασης και ο Πέτρος Φυσσούν τον Δημήτριο Υψηλάντη. Η ταινία έκοψε πάνω από 200.000 εισιτήρια και περιγράφει τόσο την συμβολή της Μαντώς Μαυρογένους στην Επανάσταση του 1821, όσο και τον ατυχή έρωτά της με τον Υψηλάντη.

 Ασήμω Γκούρα (; - 1827)

 Σύζυγος του στρατηγού Γιάννη Γκούρα. Ήταν κόρη του κοτσαμπάση του Λιδωρικίου Αναγνώστη Λιδωρίκη και αδελφή του αγωνιστή και πολιτικού Αναστάση Λιδωρίκη. Στις 23 Φεβρουαρίου 1823 παντρεύτηκε το πρωτοπαλίκαρο του Οδυσσέα Ανδρούτσου, Γιάννη Γκούρα, που είχε διακριθεί ιδιαίτερα στη μάχη της Γραβιάς και τώρα ήταν φρούραρχος Αθηνών. Στην εποχή της ήταν γνωστή ως Γκούραινα ή Νταλιάνα, επειδή ήταν υψηλόσωμη και ωραία (νταλιάνι, το μακρύ καριοφίλι και κατ' επέκταση νταλιάνα, η ψηλή και όμορφη γυναίκα).

10 Ο Γκούρας θα σκοτωθεί στις 30 Σεπτεμβρίου 1826 από τουρκικό βόλι, κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Ακρόπολης από τον Κιουταχή. Η Ασήμω με περισσή αποφασιστικότητα και προτού καν θάψει το νεκρό άνδρα της θα αναλάβει την αρχηγία των πολιορκημένων, μέχρι την έλευση του Νικόλαου Κριεζώτη. Τα παλικάρια του Γκούρα ορκίστηκαν ενώπιόν της ότι θα τιμήσουν τη μνήμη του νεκρού αρχηγού τους μέχρι θανάτου. Και η στρατιωτική ζωή, επάνω στην Ακρόπολη εξακολούθησε σαν να μην είχε συμβεί τίποτα... Η Νταλιάνα (έτσι έλεγαν τα παλληκάρια τη Γκούραινα) κυβερνούσε με χέρι αντρικό, σιδερένιο και όλοι την υπάκουαν με σεβασμό.

 Διηγούνται ακόμα πως όταν ο Κριεζώτης, ο νέος φρούραρχος της Ακρόπολης, ανοίγοντας δρόμο μέσα από τους Τούρκους, μπήκε στην Ακρόπολη για να ενισχύσει τους πολιορκημένους, θαμπώθηκε από την ομορφιά της Γκούραινας και θέλησε να την κάνει γυναίκα του, μα η χήρα ήθελε να μείνει πιστή στη μνήμη του σκοτωμένου άντρα της. Κατ άλλους φαίνεται να ανταποκρίθηκε στον έρωτά του και το ζευγάρι αρραβωνιάστηκε ανεπίσημα, με τη σύμφωνη γνώμη της οικογένειας Λιδωρίκη.

 Μ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ - Ουίλιαμ Ουάσιγκτον

 Κάτι που δεν γνωρίζουν πολλοί είναι ότι ανάμεσα σε αυτούς που πολέμησαν στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του 1821 ήταν και ο αξιωματικός Ουίλιαμ Ουάσιγκτον, ανιψιός του πρώτου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζορτζ Ουάσιγκτον. Ο νεαρός ερωτεύτηκε τη 16χρονη Βασιλική, μία από τις δύο κόρες του οπλαρχηγού και καπετάνιου των Σουλιωτών Μάρκου Μπότσαρη, που δυστυχώς έφυγε από τη ζωή πολύ νωρίς, το 1823 σε ηλικία 33 ετών.

 Ο Αμερικανός φιλέλληνας, εντυπωσιασμένος από τα κάλλη της μικρής τη ζήτησε σε γάμο. Έλαβε όμως αρνητική απάντηση τόσο από τη χήρα μητέρα της Βασιλικής όσο και από τη θεία του κοριτσιού. Έπρεπε ωστόσο να υπάρχει και μια ανδρική γνώμη. Ετσι οι γυναίκες απευθύνθηκαν στον καπετάν Κώστα Μπότσαρη, αδελφό του Μάρκου, γράφοντάς του σχετικό γράμμα, το οποίο σώζεται μέχρι σήμερα.

 Σε αυτό αναφέρεται μεταξύ άλλων: «… εις τις μέρες ταύτας του θρήνου μας και κοπετού μας κατακλησμένες, μας ήλθεν εδώ προς χαιρετισμόν κάποιος Βάσικτος αμερικάνος, ο οποίος είναι γνωστός σας και ο ίδιος κομιστής της παρούσης μας, αυτός λέγω μας επερίσευσε την λύπη μας ζητώντας μας την Βασιλική διά γυναίκαν του νόμιμην, ημείς άλλο δεν αποκρήθημεν ει μη ότι αυτού οπού έρχετε να ομιλείσετε οι δυο σας και να μας συγχωρήτε όπου σας γράφωμεν και σας ρίχνωμεν το βάρος, πρώτον επειδής ούτως πρέπει με το να ήσε ο πατήρ πάντων ημών, δεύτερον και μας εβίασεν πολύ να σας γράψωμεν, λοιπόν παμφίλτατε μοι πάρε μέτρα δραστήρια μην ακολουθήση κανένα σφάλμα και γίνωμεν όνιδος θεού και ανθρώπων…».

 Ο στρατηγός Κώστας Μπότσαρης το διάβασε στο Ναύπλιο, μόλις επέστρεψε από μια αποτυχημένη εκστρατεία στην Αττική. Χωρίς περίσκεψη είπε κι εκείνος «όχι» σε αυτόν τον γάμο. Τρεις μήνες αργότερα, στις 16 Ιουλίου 1827, ο φιλέλληνας Ουάσιγκτον χτυπήθηκε από σφαίρα και πέθανε σε ηλικία μόλις 30 χρόνων…

 Πάνος Κολοκοτρώνης - Ελένη Μπούμπουλη

11 Ο Πάνος Κολοκοτρώνης, υπήρξε ένας από τους πιο μορφωμένους άνδρες της Επανάστασης. Οι ιστορικοί τον κατατάσσουν δεύτερο, μετά τον Παναγιώτη Σέκερη, το μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Ο πατέρας του ήθελε να τον μορφώσει και γι αυτό τον έστειλε στη Ζάκυνθο στο φημισμένο διδάσκαλο της εποχής, τον Αντώνιο Μαρτελάο, που ήταν ο δάσκαλος και του Διονυσίου Σολωμού. Η μόρφωσή του όμως δεν περιορίστηκε εκεί. Σύμφωνα με το Θεόδωρο Ρηγόπουλο: «Ο Πάνος είχε σπουδάσει την Ελληνικήν και την Ιταλικήν εις Ζά­κυνθον και εις το Λύκειον των Κορφών (Κέρκυρα) του Γκυλφόρδ, (γιου του πρώην πρωθυπουργού της Αγγλίας) έχων συμμαθητήν του τον Τερτσέτην, είχε δε αρχές και της αγγλικής. Ο Πάνος είχε ωραίον ανάστημα και ήτο καλοκαμωμένος. Ήτο σύννους ως ο πατήρ του και προσηνής το είδος, αλλά δραστήριος και φρόνιμος, γενναίος και ελευθέριος. Είχε δε ιπποτισμόν ανάλογον της συναισθανομένης αξίας του και εφρόντιζε να αποκτά κατ’ εκλογήν φίλους».

 Το 1822 ονομάστηκε χιλίαρχος και ανέλαβε πρώτος πολιτάρχης (δήμαρχος) της Τριπολιτσάς. Τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς παντρεύτηκε στο Ναύπλιο τη μικρότερη κόρη της Μπουμπουλίνας, Ελένη Μπούμπουλη.

Με το ξέσπασμα του δεύτερου εμφυλίου πολέμου ο Πάνος εγκαταλείπει την πολιορκία των Πατρών κι έρχεται στην Τριπολιτσά. Εκεί στο σπίτι των Κολοκοτρωναίων διαμένει κι η σύζυγός του η Ελένη. Από τους στενούς συνεργάτες του Πάνου ήταν ο Θεοδωράκης Γρίβας, οπλαρχηγός της Ακαρνανίας που την εποχή αυτή πολεμούσε στο πλευρό των Κολοκοτρωναίων κι ήταν αποκλεισμένος από τους Κυβερνητικούς στην Τρίπολη. Το Νοέμβριο του 1824 σκοτώνεται ο Πάνος Κολοκοτρώνης σε ηλικία 24 ετών και η Ελένη μένει χήρα σε ηλικία 17 ετών. Η Ελένη που δεν είχε αποκτήσει παιδιά από το γάμο της με τον Πάνο Κολοκοτρώνη άφησε το σπίτι των Κολοκοτρωναίων κι έφυγε στις Σπέτσες στη μητέρα της. Ήδη κι 12ενώ ακόμα ζούσε ο Πάνος, οι φήμες στην Πελοπόννησο οργίαζαν για δεσμό της Ελένης με το Θεοδωράκη Γρίβα. Μόλις έξι μήνες μετά το θάνατο του Πάνου, το Μάιο του 1825, η 18χρονη Ελένη, με τη συγκατάθεση της μητέρας της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας, παντρεύτηκε το Γρίβα.

 Ο Νικόλαος Κασομούλης στα στρατιωτικά του ενθυμήματα περιγράφει έτσι τα περιστατικά: «Ο Θεόδωρος Γρίβας, πολιορκημένος ων εις Τριπολιτσάν από τα Διοικητικά στρατεύματα (κατά το 1824) ευρίσκετο μαζί με τον Κολοκοτρώνην. Φονευθέντος του Πάνου, υιού του Κολοκοτρώνη, ερωτεύθη (ο Γρίβας) με την σύζυγόν του, θυγατέρα της Μπουμπουλίνας. Ο Κολοκοτρώνης θέλων να την έχει ως θυγατέραν του, επιθυμούσε να την βαστάξει εις την οικίαν του και να φροντίσει με καιρόν να την υπανδρεύσει με όποιον ήθελεν. Η Μπουμπουλίνα (κόρη) τα συμβίβασεν μυστικά με τον Θεόδωρον Γρίβαν και φεύγει κρυφά διά τις Σπέτσες και αφήνει εις την οικίαν του όλα τα προικιά της. Συγχύζεται ο Κολοκοτρώνης, θέλει να εκδικηθεί, πλην και οι δύο ήσαν φυλακωμένοι εις Ύδραν».

Οι αγωνιστές θυσίαζαν τη ζωή τους, τις οικογένειες τους και τις περιουσίες τους για την ελευθερία της πατρίδας. Στην καθημερινή πάλη για τη ζωή, για την επιβίωση έβρισκαν χώρο να τοποθετήσουν και τις ερωτικές τους αναζητήσεις. Εξάλλου έρωτας έπαιζε και παίζει κυρίαρχο ρόλο στη ζωή των ανθρώπων και επομένως δεν θα μπορούσε να λείπει από τη ζωή των Αγωνιστών!

Στο επόμενο: Η φορεσιά των Αγωνιστών.

 

 Προηγούμενα αφιερώματα:

 - Α' ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΟΥ 1821, Τα όπλα των Αγωνιστών

 - Β’ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΟΥ 1821, «Οι λαβωματιές του ‘21» Υγειονομική φροντίδα και περίθαλψη των Αγωνιστών

 

Gia koinonika diktia
Θα μας βρείτε και στα κοινωνικά δίκτυα:
 
01 Masthead
 
02 Twitter 2
 
03 F B
 
04 Youtube   05 flickr  

Ο καιρός στο Καταφύλλι
Σελίδες μελών
Τυχαία εικόνα
P_501_Img167.jpg
Πρωτοσέλιδα
Δι@ύγεια - Δήμος Αργιθέας
Δήμος Αργιθέας
Εθνικές εκλογές Ιουλίου 2019
Αυτοδιοικητικές εκλογές 2019
Εκλογές Σεπτ. 2015
Εκλογές 2014
Εκλογές 2012
Τελευταία άρθρα