Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το συνέδριο που διοργάνωσε «Η Ελληνική Εταιρεία Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού (ΕΛ.Ε.ΣΥ.Π.) υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, με θέμα «Επαγγελματική Αγωγή στην Ελλάδα και τον κόσμο».
Το Συνέδριο ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του Σπύρου Κρίβα, πρωτεργάτη του χώρου της Ελληνικής Εταιρείας Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού ΕΛ.Ε.ΣΥ.Π.
Στο συνέδριο παρουσιάστηκε από την Μαριάννα Αποστόλου ⃰ και την Σοφία Αναστασιάδου ⃰ ⃰ , η εργασία με θέμα:
ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ,
στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος «Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης» του Παιδαγωγικού Τμήματος της ΑΣΠΑΙΤΕ.
Ακολουθεί περίληψη και συμπεράσματα της εργασίας.
Σκοπός της παρούσας ερευνητικής ανασκόπησης είναι να καταγραφούν τα κριτήρια επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων στον ευρωπαϊκό χώρο. Στο κείμενο που ακολουθεί επιχειρείται η καταγραφή αυτών των κριτηρίων με πληροφορίες που αναζητήθηκαν στο διαδίκτυο, με λέξεις κλειδιά, κριτήρια επιλογής - διευθυντές - σχολικές μονάδες. Δεν επιχειρείται κριτική ανάλυση, εάν δηλαδή τα κριτήρια επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων μιας χώρας είναι καλύτερα από τα κριτήρια επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων μιας άλλης χώρας, αλλά γίνεται μια προσπάθεια να καταγραφούν αυτά και να καταδειχθεί πως γίνεται η επιλογή στις διάφορες χώρες κυρίως της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εάν υπάρχουν φορείς επιμόρφωσης διευθυντικών στελεχών.
Συμπεράσματα:
Σχήμα 1
Βασικές μέθοδοι πρόσληψης διευθυντών σχολείων από την προσχολική έως την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (ISCED 0, 1, 2 και 3), 2011/1.
- 1. Διαδικασία διαγωνισμού.
- 2. Ανοικτή διαδικασία πρόσληψης.
- 3. Κατάλογοι υποψηφίων (Πηγή Eurydice 2013).
Συμπεραίνεται από τα παραπάνω ότι η θέση διευθυντή/ριας μιας σχολικής μονάδας απαιτεί ιδιαίτερες ικανότητες, γνώσεις και δεξιότητες όχι μόνο επικοινωνιακές, απαιτεί ανώτερες σπουδές όχι μόνο στα παιδαγωγικά, αλλά στην τέχνη της Διοίκησης της Εκπαίδευσης και της ορθής διαχείρισης των ανθρώπινων και υλικών πόρων. Δεν αρκεί λοιπόν η παλαιότητα ή η ψηφοφορία του συλλόγου διδασκόντων, αλλά η υιοθεσία ενός συστήματος επιλογής που θα στηρίζεται σε θεμιτό ανταγωνισμό, ώστε η κατάληψη των θέσεων των στελεχών εκπαίδευσης να γίνεται με αξιοκρατικά κριτήρια τα οποία καταδεικνύουν την προσωπικότητα και τις γνώσεις του διευθυντή/ριας υποψηφίου για τη διοίκηση σχολικής μονάδας. Αυτό αποδεικνύεται από τα προγράμματα επιμόρφωσης που προβλέπονται για τη θέση διευθυντή/ριας σε αρκετές χώρες: Βουλγαρία, Κύπρο, Λιθουανία, Ουγγαρία, Ολλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο (Σκωτία) και τη Νορβηγία.
Στη Βουλγαρία το Εθνικό Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Επιμόρφωσης και Προσόντων λειτουργεί όλο το χρόνο και τα τμήματα έχουν πενθήμερη διάρκεια επιμόρφωσης η οποία εστιάζει σε ειδικά θέματα.
Στην Ολλανδία η θέση διευθυντή/ριας προβλέπει πιστοποιητικό για διοικητικά προσόντα, αλλά παράλληλα υπάρχουν πολλοί φορείς για διευθυντικά στελέχη. Ένας τέτοιος φορέας είναι η Ολλανδική Ακαδημία Διευθυντικών Στελεχών που διευκολύνει τόσο σε προαιρετική προπαρασκευαστική, όσο και συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη διευθυντικών στελεχών σχολείων Α/θμιας Εκπαίδευσης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο (Σκωτία), το πρότυπο Θέσης Διευθυντή/ριας λειτουργεί ως συμβουλευτικό όργανο και βοηθά στην ανάπτυξη των διευθυντικών προσόντων, την αξιολόγηση και την πιστοποίηση διευθυντών/ριών. Αποτελεί ένα σκαλοπάτι πριν την επιλογή. Στην Νορβηγία υπάρχει το Εθνικό Πρόγραμμα στο οποίο ενθαρρύνονται να συμμετέχουν τα Διευθυντικά Στελέχη.
Παρατηρούμε λοιπόν ότι στις πάρα πολλές χώρες υπάρχουν αρκετοί φορείς για διευθυντικά στελέχη σχολικών μονάδων. Οι φορείς αυτοί έχουν μια μορφή πιστοποίησης από το αρμόδιο Υπουργείου της χώρας. Σε λίγες χώρες υπάρχουν ακαδημίες επιμόρφωσης διευθυντικών στελεχών σχολικών μονάδων.
Η Ακαδημία Διευθυντικών Στελεχών αποτελεί ένα δίκτυο ανανέωσης και αλλαγών σε επίπεδο συστήματος καθώς παρέχει δια βίου εκπαίδευση που έχει απήχηση σε όλη την Αυστρία, επίσης επιμορφώνει σε θέματα καινοτομίας τόσο τα διευθυντικά στελέχη σχολικών μονάδων, όσο και τα ανώτερα στελέχη εκπαιδευτικού τομέα.
Η επιμόρφωση περιλαμβάνει συναντήσεις ολομέλειας και παρέχει κίνητρα σε διαλέξεις, διοργανώνει σεμινάρια παροχής συμβουλών σε ομάδες, συναντήσεις και κατάθεση ιδεών για προβληματισμό σε θέματα καινοτομίας και προώθησης νέων ιδεών, συνεδρίες σε ομάδες συνεργασίας για εκμάθηση με ανταλλαγές απόψεων αλλά και αναζήτηση νέων ιδεών, τέλος διοργανώνει σεμινάρια περιφερειακής δικτύωσης.
Στη Σλοβενία επίσης υπάρχει η Εθνική Σχολή Ηγεσίας στην Εκπαίδευση που έχει στόχο τόσο την επιμόρφωση όσο και την ανάπτυξη των υποψηφίων εκπαιδευτικών για τη θέση διευθυντή/ριας σχολικών μονάδων. Στην Φιλανδία υπάρχει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Ηγεσίας, ένα Ινστιτούτο που υπάγεται σε Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση και παρέχει κατάρτιση προϋπηρεσιακή, αλλά και ενδοϋπηρεσιακή τόσο για διευθυντές/ριες σχολικών μονάδων, όσο για διευθυντές/ριες τοπικών διευθύνσεων.
Τέλος στο Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία, Σκωτία, Ουαλία) υπάρχει ο Εθνικός Οργανισμός Επαγγελματικών Προσόντων Διευθυντικών Στελεχών για να αναπτύξουν τα διοικητικά τους προσόντα οι εκπαιδευτικοί που ενδιαφέρονται να εξελιχθούν σε διευθυντικές θέσεις σχολικών μονάδων. (Πηγή: Ευρυδίκη).
Εν κατακλείδι, για να μην περιορίσουμε τα παιδιά μας σε ότι μάθαμε εμείς γιατί γεννήθηκαν σε άλλη εποχή, όπως μας διδάσκει η Εβραϊκή παροιμία, για μια ουσιαστική παιδεία, απαραίτητη για να αντιμετωπίσουν οι νέοι/ες τις προκλήσεις των καιρών μας, η επιλογή διευθυντή/ριας επιβάλλεται να βασίζεται σε ουσιαστικά κριτήρια επιλογής, που θα χαρακτηρίζονται από αξίες όπως: αξιοκρατία, δημοκρατία, δικαιοσύνη που ενώ γεννήθηκαν στη χώρα μας ελάχιστα τις τιμούμε.
Βιβλιογραφικές Αναφορές:
